|
Elektronik imza yasasının
kabul edilmesi ile dış ticaret işlemlerinin tümünün maliyet avantajından
dolayı hızla elektronik ortama taşınacağını ve kağıt belgelerin tamamen
ortadan kalkacağını düşünmek aşırı bir iyimserlik olur . . .
M.
Emre CİVELEK , 5.Şubat.2004
Elekronik imza yasa tasarısı 15.Ocak.2004 tarihinde TBMM Genel Kurulunda
Kabul edildi ve 23.Ocak.2004 tarihli resmi gazetede yayınlandı. Tasarıda
denetleyici kurum olarak belirlenen Telekomünikasyon Kurumunun 6 ay
içerisinde ilgili yönetmelikleri hazırlaması ve yasanın yürürlüğe girmesi
bekleniyor. Tüm iş dünyası büyük bir değişimin eşiğinde. Elektronik
ticaret yatırımları hızlanacak ve yeni bir dönem başlayacak. . . .
Elektronik imza yasasının kabul edilmesi ile dış ticaret işlemlerinin
tümünün maliyet avantajından dolayı hızla elektronik ortama taşınacağını
ve kağıt belgelerin tamamen ortadan kalkacağını düşünmek aşırı bir
iyimserlik olur. Elektronik belgelerin kağıt belgelerin iş hayatındaki
egemenliğini elinden alması sanıldığından zor olacaktır. Dış ticaret
işlemlerinin hacmi ve karlılığına göre yapılması gereken başlangıç
yatırımının çok büyük olması sebeplerden biridir. Ayrıca kağıt ortamında
yürütülen iş süreçleri ile kağıtsız ortamda yürütülen iş süreçleri
arasında çok büyük farklılıklar bulunmakta ve dış ticaret işlemlerinin iş
süreçlerine çok sayıda kurum katılmaktadır ve karmaşık iş süreçleri
bulunmaktadır.
Özellikle dış ticaret işlemlerinde kağıt belgelerin egemenliğine son
verilmesinin yolu öncelikle bankacılık ve gümrük işlemlerinde elektronik
belge kullanımının yaygınlaşmasından geçmektedir. Bu bağlamda Dış Ticaret
Müşteşarlığı bünyesinde e-belge uygulama grubu tarafından yürütülen
çalışmalar büyük önem taşımaktadır.
Bankacılık alanında da ise Bolero belgeleri ön plana çıkması en muhtemel
ürünlerden biridir. Dünyada ki bankalar hemen hemen hepsi SWIFT sistemini
kullanmaktadır ve Bolero SWIFT iştiraki olduğu için küresel ölçekte
faaliyet gösteren bankalar tarafından hızla benimsenmiştir. Orta ölçekli
bankalarında Bolero sistemine geçmeleri için uygun ortam oluşmaya
başlamıştır. Bolero International Ltd. 1998 yılında, finansal ve lojistik
topluluklar olan SWIFT ve TTclub (Through Transport Mutual Insurance
Association) yönetiminde kurulmuştur. Bolero International Ltd.nin temel
amacı yapılandırılmış ticari belgeler oluşturmak suretiyle , karaşılıklı
veri aktarım anlaşmalarına gerek kalmadan , tüm dünyada geçerliliği kabul
edilmiş elektronik ticari belgeler oluşturmaktır. SWIFT ve TTclub
toplulukları arasındaki birleşme dünya çapında navlun komisyoncuları ,
konteyner filo taşıyıcıları , liman otoriteleri ve finansal kurumlar olmak
üzere 12.500, adet kurumu bir araya getirmiştir. Bu suretle hükümetler
üzerinde etkili olabilecek bir baskı grubuda oluşturmuştur. Bolero
International Ltd. elektronik belgeler konusunda özel sektör tarafından
yürütülen en önemli projedir. Dünya genelinde pek çok sektörden Bolero
projesine katılan kuruluşların sayısı her geçen gün artmaktadır. Bolero
projesi özellikle okyanus ötesi taşımacılık üzerine yoğunlaşmış olup ,
deniz taşımacılığında kullanılan konşimentonun elektronik ortamdaki
karşılığı olan elektronik konşimentonun dünya çapında geçerli ve yaygın
bir belge haline gelmesi için çalışmaktadır. İnternet üzerinden gönderilen
ticari elektronik belgeler vasıtasıyla dış ticaret yapılabilmesi için
mevcut dış ticaret ödeme yöntemlerininde sadeleştirilip elektronik ortama
uyarlanması gerekmektedir. Kağıt ortamında iş yapmanın zorluklarından
kaynaklana pek çok detay prosedürün aynen elektronik ortama taşınması
gereksizdir. Daha sade işlem standartlarının hatta mümkünse tüm klasik
ödeme yöntemlerinin yerini alacak tek bir standartın elektronik ortamda
kullanılması yerinde olacaktır. Bu suretle kağıt ortamında üzerinde uzun
yıllar uzmanlaşılması gereken iş süreçleri uzmanlık gerektirmeden de
yürütülebilir hale gelecektir. Bunun sonunda firmaların operasyonel
maliyetlerinde çok belirgin düşüşler yaşanacağı açıktır.
Bankaların Bolero sistemine geçmesi için öncelikle firmaların bunu talep
etmesi gerekmektedir. Elektronik imza yasasının kabul edilmesinden sonra
Türkiyede faaliyet gösteren büyük firmaların dış ticaret işlemlerinin tüm
süreçlerini elektronik ortama geçirmek isteyecekleri açıktır. Bu talebi en
hızlı şekilde karşılayabilecek elektronik belgeler Bolero belgeleri
olduğundan Türk bankacılık , gümrük sistemlerinin ve dış ticaret
mevzuatının bu belgelere uygun duruma getirilmesi gerekmektedir.
İhracatçılarımızın dünya piyasalarında rekabet güçlerini arttırmaları bu
gelişmelere bağlıdır.
|